New York City đang triển khai mạnh mẽ kế hoạch mở rộng không gian xanh nhằm đối phó với tình trạng nắng nóng ngày càng gay gắt do biến đổi khí hậu. Cây xanh được xem là giải pháp tự nhiên giúp hạ nhiệt đô thị, đồng thời cải thiện chất lượng không khí và giảm áp lực thoát nước trong các trận mưa lớn.
Theo Hội đồng Biến đổi Khí hậu của thành phố, nhiệt độ trung bình tại New York có thể tăng thêm khoảng 3–6°C vào những thập niên 2040 nếu xu hướng khí hậu hiện tại tiếp diễn. Hiện tượng nắng nóng cũng đang gây ra hơn 500 ca tử vong mỗi năm, trong đó các cộng đồng yếu thế chịu ảnh hưởng nặng nề hơn.
Mục tiêu 30% tán cây vào năm 2040
Chính quyền thành phố đặt mục tiêu nâng độ che phủ tán cây lên 30% tổng diện tích đô thị vào năm 2040. Ưu tiên lớn được dành cho các khu vực có nguy cơ nhiệt cao, nơi đang thiếu cây xanh nghiêm trọng so với mặt bằng chung.
Dữ liệu cho thấy các khu vực dễ bị “đảo nhiệt đô thị” hiện chỉ đạt khoảng 19% độ che phủ cây, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 26% ở những khu vực mát hơn. Toàn thành phố hiện đạt hơn 23% tán cây (số liệu năm 2021).
Theo kế hoạch, những khu dân cư chịu nhiệt cao nhất sẽ được cải thiện đáng kể hệ thống cây xanh trước cuối năm 2027.
Thay đổi cách tiếp cận trồng cây đô thị
Từ năm 2024, New York điều chỉnh phương thức triển khai: thay vì chỉ tiếp nhận yêu cầu lẻ tẻ từ người dân, thành phố chia khu vực thành hơn 400 đơn vị quy hoạch và tiến hành trồng cây đồng loạt theo từng cụm.
Cách làm mới giúp tối ưu nguồn lực, đồng thời xử lý đồng bộ các vấn đề như cây chết, cây yếu hoặc không còn phù hợp với không gian đô thị.
Cây xanh và bài toán công bằng môi trường
Bà Jessica Einhorn, đại diện chương trình lâm nghiệp thuộc Sở Công viên và Giải trí New York, nhấn mạnh việc ưu tiên các khu vực dễ tổn thương là yếu tố quan trọng để đảm bảo công bằng môi trường, giúp mọi cư dân đều có cơ hội tiếp cận không gian mát mẻ trong các đợt nắng nóng.
Thách thức duy trì hệ sinh thái cây xanh
Dù việc trồng mới được đẩy mạnh, các chuyên gia cho rằng duy trì hệ thống cây hiện có mới là yếu tố quyết định. Công tác chăm sóc như tưới nước, cắt tỉa hay xử lý sâu bệnh đòi hỏi nguồn lực lớn và liên tục.
The Nature Conservancy nhận định rằng đầu tư vào cây xanh không chỉ là cải thiện cảnh quan, mà còn là đầu tư cho khả năng thích ứng lâu dài của đô thị trước biến đổi khí hậu.
Tranh luận từ cộng đồng và kinh nghiệm cũ
Một số cư dân tại Queens lo ngại rễ cây có thể gây hư hại vỉa hè, hệ thống thoát nước hoặc tăng nguy cơ gãy đổ trong bão lớn. Tuy nhiên, giới chức cho rằng sự tham gia của cộng đồng là yếu tố then chốt để cây xanh phát triển bền vững.
Trước đó, dưới thời cựu thị trưởng Michael Bloomberg, thành phố từng triển khai chương trình trồng 1 triệu cây, hoàn thành sớm hơn kế hoạch nhờ sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân.
Kinh nghiệm này đang được xem là nền tảng quan trọng để New York tiếp tục mở rộng chiến lược phủ xanh trong giai đoạn mới.