Không khí trong đô thị đang dày đặc khói bụi và chất độc từ phương tiện giao thông, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng và chất lượng sống. Áp lực cải thiện môi trường buộc chính sách phải thay đổi, đặt ra tiêu chuẩn mới cho hoạt động di chuyển của hàng triệu người. Trong bối cảnh đó, quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu áp dụng tại Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong kiểm soát ô nhiễm.

QCVN 99:2025/BNNMT – Khung pháp lý mới cho kiểm soát khí thải xe máy tại Việt Nam

Ngày 31/12/2025, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư 92/2025/TT-BNNMT, chính thức đưa ra Quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Điểm cốt lõi của thông tư này là việc ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BNNMT, có hiệu lực từ ngày 30/6/2026, tạo cơ sở pháp lý để kiểm soát khí thải mô tô, xe gắn máy đang lưu hành.

Theo QCVN 99:2025/BNNMT, quy chuẩn tập trung xác lập giới hạn tối đa cho phép của các thông số khí thải phát sinh từ xe mô tô, xe gắn máy sử dụng động cơ cháy cưỡng bức khi tham gia giao thông đường bộ. Hai thông số chính được kiểm soát là Cacbon Monoxit (CO) và Hydrocacbon (HC) – những thành phần gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và môi trường đô thị.

Về phạm vi điều chỉnh, Quy chuẩn khí thải xe máy QCVN 99:2025/BNNMT áp dụng đối với toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy hợp pháp đang lưu hành trên đường bộ Việt Nam, ngoại trừ các phương tiện thuộc phạm vi quản lý riêng của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Điều này cho thấy định hướng quản lý tập trung vào nhóm phương tiện dân sự – đối tượng chiếm tỷ trọng lớn trong phát thải giao thông hiện nay.

Về đối tượng áp dụng, quy chuẩn không chỉ ràng buộc trách nhiệm của người sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, mà còn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện kiểm định khí thải và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Cách tiếp cận này giúp hình thành một chuỗi quản lý đồng bộ, từ người sử dụng, đơn vị kiểm định đến cơ quan giám sát.

QCVN 99:2025/BNNMT cũng làm rõ các khái niệm nền tảng. Theo đó, xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ được hiểu là các phương tiện thuộc nhóm quy định tại điểm e và điểm g khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đã được đăng ký và gắn biển số hợp lệ tại Việt Nam. Đồng thời, “mức” trong quy chuẩn là giá trị giới hạn tối đa cho phép đối với các thông số HC và CO, được phân chia thành bốn cấp độ: mức 1, mức 2, mức 3 và mức 4, quy định cụ thể tại Mục 2 của quy chuẩn.

Việc phân cấp các mức khí thải này tạo tiền đề cho lộ trình siết chặt tiêu chuẩn trong tương lai, đồng thời đặt nền móng cho hệ thống kiểm soát quy chuẩn khí thải xe máy bài bản, minh bạch và phù hợp với thực tiễn giao thông Việt Nam.

>>> Đọc thêm: Hà Nội tăng tốc thí điểm vùng phát thải thấp từ quý I 2026

Ngưỡng kiểm soát CO, HC trong Quy chuẩn khí thải xe máy từ 30/6/2026

Từ ngày 30/6/2026, Quy chuẩn khí thải xe máy lần đầu được áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc, trong đó đặt ra các giới hạn tối đa cho phép đối với hai thông số ô nhiễm đặc trưng là CO (Carbon Monoxide) và HC (Hydrocarbon). Đây là nhóm chỉ tiêu phản ánh trực tiếp mức độ phát thải độc hại từ động cơ đốt trong, đặc biệt phổ biến ở xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành.

Theo quy định tại Mục 2 QCVN 99:2025/BNNMT ban hành kèm theo Thông tư 92/2025/TT-BNNMT, các giá trị giới hạn CO và HC được xây dựng dựa trên nguyên tắc kiểm soát phát thải theo lộ trình, phù hợp với điều kiện hạ tầng, kỹ thuật và thực tiễn sử dụng xe máy tại Việt Nam.

Các mức giới hạn này áp dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy lắp động cơ cháy cưỡng bức khi tham gia giao thông đường bộ, và là căn cứ pháp lý bắt buộc trong hoạt động kiểm định khí thải kể từ thời điểm hiệu lực.

Song song với yêu cầu về ngưỡng phát thải, quy chuẩn cũng quy định rõ điều kiện thực hiện kiểm định. Cụ thể, việc đo kiểm khí thải chỉ được tiến hành tại các cơ sở kiểm định đã được chứng nhận đủ điều kiện theo quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Thiết bị đo khí thải sử dụng trong quá trình kiểm định phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật tại QCVN 103:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 50/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật về đo lường và các văn bản pháp lý liên quan khác. Điều này nhằm bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và minh bạch trong quá trình áp dụng Quy chuẩn khí thải xe máy trên thực tế.

Lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới hiện nay theo Quyết định 19/2024

Việc ban hành Quyết định 19/2024/QĐ-TTg đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý khí thải phương tiện tại Việt Nam, trong đó Quy chuẩn khí thải xe máy được áp dụng theo lộ trình rõ ràng, có phân nhóm phương tiện và mốc thời gian cụ thể. Cách tiếp cận này nhằm tạo dư địa thích nghi cho doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, đồng thời từng bước siết chặt yêu cầu bảo vệ môi trường, phù hợp với xu hướng quốc tế.

Cụ thể, lộ trình áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp được quy định như sau:

Xe ô tô nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 5 theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, bắt đầu từ ngày 01/01/2025.
Xe gắn máy hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 2 theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, trong giai đoạn từ ngày 01/01/2025 đến hết ngày 30/6/2027.
Xe mô tô hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp tiếp tục áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 3 theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, từ ngày 01/01/2025 đến hết ngày 30/6/2026.
Xe gắn máy hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp chuyển sang áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 4 theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, kể từ ngày 01/7/2027.
Xe mô tô hai bánh nhập khẩu mới và sản xuất, lắp ráp áp dụng tiêu chuẩn khí thải Mức 4 theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, kể từ ngày 01/7/2026.
Xe chở người bốn bánh có gắn động cơ và xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ nhập khẩu mới, sản xuất, lắp ráp áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải bằng “0” theo khoản 3 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, từ ngày 01/01/2026.
Xe mô tô ba bánh và xe gắn máy ba bánh nhập khẩu mới, sản xuất, lắp ráp áp dụng mức tiêu chuẩn khí thải bằng “0” theo khoản 3 Điều 3 Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, từ ngày 01/01/2026.

Việc nắm bắt quy chuẩn khí thải xe máy giúp mỗi người điều chỉnh thói quen sử dụng, bảo dưỡng xe đúng cách và chọn phương tiện thân thiện môi trường hơn. Hãy cập nhật thông tin mới nhất và tích cực áp dụng tiêu chuẩn này để góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cho bạn và cộng đồng.